ललित लेख तुझ्या आठवात

तुझ्या आठवात 

.. दरवर्षी तुझे येण्याचे नक्की असते .पण तू ठरला ...फारच खट्याळ. तू तुझेच चालावितो. तू तुझ्या मर्जीचा मालक .,,असे वागतोस तुझे नेहमीचे येण्याचे वेळापत्रक तूच आखून दिले आहेस ना ?. मग... का .बरे उगाच वाट पहावयास लावतो. तू येणार या विचाराने मनात विचारांची दाटी भरते ... जशी आकाशी मेघांची... रवी राज त्याच्या कामात मशगुल असतो. व सा-या धरेला त्रस्त करण्यात मागे पुढे पहात नसतो. आधीच रवीराजांनी जन समुदायाला त्रस्थ केलेले असते ...व तू असा बे भरवशाचा. ...किती डोळ्यात तेल घालून वाट पहायची,.. अरे मी च नाही सारी प्रजा ...वाट पहात असते. तुझ्या वाटे कडे वसुंधरा तर डोळे लावून बसली असते .बळीराजा तर सदा नभाकडेच पहाता असतो. आणि खर सांगू ...गेल्या वर्षी अशीच वाट पहात असता..तू अचानक आला .ऋतु खात्याला ... काहीच कल्पना ... अंदाज न देता. त्यांची केवढी तारांबळ उडली. सर्वत्र गार वारा ..सोसायट्याचा वारा, वाळलेली पाने धरती वरची फेर धारुन नाचु लागली. काही इतकी हलकी की वा-यावर स्वार होऊन ..वर वर उडत गेली आणि मोहक गिरक्या घेत खाली आली.. पक्षी तर मोद भरे पंख पसरवून एकमेकास साद घालत... समुहाने इकडून तिकडे स्वैर करु लागले. आता पाणी पडेल या आनंदानं ती मस्त निळ्या अंबरी पंख विस्तारुन हवेत तरंगु लागली .मोर त्याच्या आवाजाची साद घालीत ..लांडोर समोर तिला आकर्षित करण्यास ... स्वतः चा डौलदार पिसारा फुलवून डौलाने नाचु लागला. मुले तर ...".आला रे आला "म्हणून भान विसरून घरा बाहेर उघडी बागडी आनंदाने तुझ्या स्वागतास आली . असे सर्व आनंदमय वातावरण असता ....माझा प्रियाकर पण मनकवडा तुझ्या स्वागतास आला . तुझे स्वागत आम्ही दोघांनी पण हर्षाने उल्हासाने .. तुला कवेत घेउन स्वागत करण्यास आतुर   . दोन्हीही हात पसरवून तुला आलिंगन देण्यास .... तीच आठव आता पण येत आहे तर त्या आठवणींना पुन्हा चिंब भिजविण्यास येना व आठवांची बरसात कर ना 

. वैशाली वर्तक

सरस्वती स्तवन अभंग शारदादेवी

रविवारीय  साहित्य स्पर्धा  क्रमांक 29

काव्य प्रकार   अभंग

विषय - शारदा देवी

ब्रह्मा विष्णू शिव । 

करिती नमन। 

तुझेच पूजन। 

देवी माते  ।।                   1

श्वेत वस्त्र धारी   । 

कांती ज्योत्स्नेपरी  । 

शोभे वीणा करी   । 

तुजनमो  ।।                      2

जडता मतीची ।

हरण्या स्तवन  । 

करी सारे जन ।   

देवी तुझे ।।                    3

कमळा आसनी । 

वीणा झंकारते  । 

मनास लोभते  । 

रुप तुझे  ।।                     4

ज्योर्तीमय मूर्ती  । 

गाते गुण गाथा । 

टेकविते माथा  ।  

तुझेपायी   ।।                     5

सोज्वळ ते रुप  । 

मना समाधान । 

विद्या वरदान । 

देतअसे  ।।                      6

देवी सरस्वती । 

आले मी शरण । 

करीते वंदन   । 

तुजलागी   ।। 

     

वैशाली वर्तक

अहमदाबाद

साहित्य कला यात्री महाराष्ट्र राज्य स्तरिय
ईशस्तवन स्पर्धा
सरस्वती स्तवन

माते देवी सरस्वती
तुज करिते नमन
तूच विद्येची दायिनी
तुला आले मी शरण

शुभ्र शोभिवंत माळा
श्वेत वस्त्र परिधान
शांत सोज्वळ ते रुप
देई मना समाधान

श्वेत कमळ आसन
हाती वीणा झंकारते
वसो चित्ती रुप तुझे
सदा मनास लोभते

ब्रह्मा विष्णू महेश ही
तुज करिती नमन
मंद मती हरण्यास
करु तुझेच पूजन

ज्योतिर्मय तव मूर्ती
किती गाऊ गुण गाथा
 ठेवीतसे   मी विनयाने
तव चरणी हा  माथा

वैशाली वर्तक 30/10/2019

काव्य निनाद साहित्य मंच पुणे 

आयोजित 

साहित्यिक नवरात्री उत्सव 

काव्य प्रकार नवाक्षरी

विषय. देवी सरस्वती 

 स्तवन शारदेचे

माते देवी श्री सरस्वती

तुजला करिते नमन

तूची विद्येची ती दायिनी

तुला आलेची मी शरण

शुभ्र कुंद शोभती माळा

श्वेत वस्त्रात परिधान

शांत सोज्वळची ते रुप

देई मनास समाधान

श्वेत कमळाचे आसन

हातात वीणा झंकारते

वसो चित्तात रुप तुझे

सदैव मनास लोभते

ब्रह्मा विष्णू व महेश ही

तुज करिताती नमन

मंद मतीला हरण्यास

करुया तुझेच पूजन

ज्योतिर्मय तुझीच मूर्ती

किती गाऊया गुण गाथा

 ठेवीतसे  आम्ही विनयाने

तव चरणी  सदा माथा

तव मूर्ती सदैव साजरी

पाहूनिया प्रसन्न  मन

शांत भाव ते मूखावरी

 पावती आनंद दर्शने

तुची असे ज्ञान दायिनी

वदती तुज भगवती

दूर करण्या जड मती

दे सदा जीवनी सुमती

तव गुण गाथा वदती

नित्य नेमे ज्ञान मंदीरी

मिळवती तव आशीष 

असती तत्पर अंतरी

तव कृपेचा हातशिरी

राहो  आम्हावर सर्वदा

नच भासे मग उणीव 

जीवनात कदापि कदा

वैशाली वर्तक 

अहमदाबाद

चला आनंदाने साजरी करुया प्रदुषण मुक्त दिवाळी

स्पर्धे साठी --चला आनंदाने साजरी करुया प्रदुषण मुक्त दिवाळी. खर आहे ..आता तोच क्षण आलाय ..जर आपले जीवन आपल्याला सुरक्षित करायचे असेल तर ... खरच ,चला आनंदाने साजरी करुया प्रदुषण मुक्त दिवाळी. हे फटाके फोडण्याने हवेत पसरणारे प्रदुषण बंद करुया. पूर्वी जन संख्या कमी होती. व फटाके उडवण्याचे प्रमाण कमी होते. आजकाल दसरा संपताच ..जशी दिवाळीची चाहूल लागताच फटाक्यांची दुकाने सजतात. काही नाही तर लहान मोठे फटाके उडविण्यास सुरुवात होते. आधीच हवा प्रदुषण युक्त आहेच ... फॕक्टरींचे प्रदुषण..वहाने इतकी चालतात की वहानांचे प्रदुषण असतेच त्यात फटाक्यांनी प्रदुषण वाढते. आजकाल किती पैसे फटाक्यात टाकायचे याला काही बंधनच नाही .बाजारात पण 500..1000 फटाक्यांची माळ मिळते .एकाने लावली की मी कसा कमी ....दुसरा लावतो. तसेच रात्रभर फटाके वाजविण्यात येतात. पण मग धुराच्या लोंढ्याने सर्व वातावरण धुराचे होते. जे हृदयास योग्य नाही, एवढेच काय आवाजाचा त्रास होतो. मोठे बाॕम लावून आवाजाचे प्रदुषण होते. कानठण्या बसतील असे आवाज .लहान बालकांना तर त्रास होतोच .तसेच वृध्दांना पण होतो. रस्त्यावर ट्राफीकला अडचण येते. पुढचा रस्ता दिसण्यात त्रास होतो. तसेच इतके धुराचे अच्छादन होते की खिडक्या पण उघडता येत नाही .हल्ली पूर्वी सारखी मोकळी घरे पण नाहीत ..सोसायटी त जागा नाही ..छोटे काॕमन plot त्यात दारु खाना उडवून सर्वत्र धुर होतो. त्यामुळे शोभेची दारु उडवावी .दिपोत्सव हा दीप लावून साजरा करायचा. आवाजाने आनंद मानण्यापेक्षा शोभेच्या फटाक्यांनी मजा लुटावी. स्वच्छ तेच्या अभियाना बरोबर प्रदुषण दूर करण्याचे पण अभियान केले पाहिजे, चला त्या प्रमाणे फटाक्या शिवाय दिवाळी साजरी करुया पर्यावरण जतन करु व त्याच बरोबर आरोग्य जताना साठी आनंददायी दिवाळी साजरी करु. वैशाली वर्तक

चाराक्षरी सुर्योदय/भाज्या/देददेवता/चित्र काव्य

सुर्योदय        भाज्या ची           देवदेवता        चित्र काव्य         चित्र काव्य           

 

रवी पहा       बटाट्याचा         आद्य पूजा       जगी आम्हा       नको आता
गगनात         सदा मान         करी जन          कोणी नाही        असा पडू
येता झाली    तया विना          तोचि असे        नाही दया          पाहुनिया
सुप्रभात.     रिते पान           गजानन            कोणालाही        येते रडू

उजळली       कांदा मुळा       राम दूत          आई बाप           बरसला
पूर्व दिशा      असे जोडी        हनुमान           न रहाता            नियमित
उठा आता    जेवणात           सदा उभा         झालो मीच       मन होते
सरे निशा      आणी गोडी       बलवंत            हीची माता        प्रफुल्लित

रवी येता      आरोग्याची        गिरीधर          लागे भुक          रस्त्यावर
पुष्प फूले    निगा राखा         योगेश्वर         रोज तिला          पाणी पाणी
वा-यावरी    पाले भाज्या       जगताचा       न समजे           परिस्थिती
पर्ण डुले      सदा चाखा         तू ईश्वर        काही तिला         दीन वाणी

देवा तूच      फूल कोबी        सरस्वती        दया भाव          जरा थांब
असशी तो    आवडीची        तू शारदा       कोणी  करी        थोडा वेळ
चित्रकार      नसेजरी           कर कृपा      मिळे तेव्हा         नको दावू
महान तो     सात्त्विक ती      तू ज्ञानदा       अन्न  तरी           तुझा खेळ

रवी प्रभा    असे कांदा        रधूवंंशी        देतो मीच          पावसाची
पसरली      सदाभारी         तू श्रीराम      तान्हुल्यास        अती वृष्टी
वसुंधरा       गरिबांचा         तोचि हारी     आई सम         नाश करी
उजळली     तो कैवारी        क्रोध काम   दोन घास          सारी सृष्टी

वाटे धरा    आले हवे            दत्त  गुरु     असे दुःख        बरसता
जाता थेट   चहा साठी          दिगंबर        नको देवा        जोरदार
क्षितीजाला  न असता          घेऊ नाम     काय करु       ठप्प केला
घेई भेट      भाळी आठी        निरंतर        सांग सेवा       व्यवहार

प्रकाशली      भाज्या खाणे     देव असे     संभाळतो      बस मधे
दरी खोरी       गमे ज्याला      अंतरात      दिनभर          येता पाणी
काळोखाची    कधी व्याधी     नका शोधू   नसे शांति       सुरु झाली
झाली चोरी     नसे त्याला      देवळात       पळभर        आणिबाणी

संथ वाहे        काय भाजी                        करु नको      रोजगार
नदी सदा       नका पुसु                           कोणा दीन     दुःखावले
न स्वस्थता     भाजी साठी                       हे मागणे       धंदा विना
जीवा कदा    नका रुसु                            प्रतिदिन        वैतागले

चाराक्षरी नऊ रंगाची

चाराक्षरी
नव रंगांची नवरात्रीच्या नउ रंगांची

भगवा तो
रंग असे
त्याग भाव
दावीतसे 1

लाल कुंकू
लावितसे
भाळी सदा
शोभतसे 2

पीत वर्णी
ती शेवंती
मंद गंध
उधळती 3

रंग निळा
आभाळाचा
घनःश्याम
पहायाचा 4

श्वेत वर्ण
चित्त शांत
मनोहर
ती निवांत 5

मोरपंखी
मयुराचा
शोभे सदा
पदराचा 6

हिरवाई
गवताची
शोभा न्यारी
वसुधेची 7

वैशाली वर्तक

चाराक्षरी/ गोड पदार्थ /आलंकार/वाद्ये/द्वदगीत

चाराक्षरी
लेखाचे रसग्रहण     गोड पदार्थ    ।    अलंकार  ।      वाद्ये     ।   द्वंदगीत
             
जन्म  मृत्यू            यश मिळे          हवी मला        बासरीचे      अग बस
जोडण्याचा           द्यावे पेढे            कर्ण फूले       स्वर गोड      किती वेळ
काळ असे             जास्त नको        रोज नवे       कशाचीही       चालणार
जीवनाचा             खाऊ वेडे           रुप खुले        नाही तोड     तुझा खेळ

बालपण                किती त-हा         छुमछुम      तबल्याचे        नसे खेळ 
रम्य  असे             हलव्याच्या           पैंजणांची    जोरदार          माझा कधी            
कसलीही              सदा प्रिय             वाटे मोद     बोल वाजे      तुम्ही  येता
चिंता नसे              गाजराचा           ऐकताची      वारंवार          सदा मधी

मायबाप             खाऊ नका           काळी पोत      गाणे रंगे      जरा बस 
देती सुख            लाडू फार            सौभाग्याची      तालावर      मज पाशी    
सारुनिया             शरीरास              ग्वाही  देते      तबल्याच्या    थट्टा मस्ती
दूर दुःख             होई भार              सवाष्णीची      बोलावर       करु अशी

काळअसे           रेलचेल              तन्मणीला       मंत्र मुग्ध        वाट पाही 
प्रौढत्वाचा          श्रावणात           असे मान        करी ताना       माझी  काम
सुख दुःख         बालूशाही            मराठी ची        स्वर येता        तुम्हा नाही
झेलण्याचा         जेवणात             दिसे शान       जेव्हा काना     काम धाम

सत् कर्म            जन्म दिनी        गोठ तोडे         सतारीची         सदा मग्न
खरा देव            हवा केक           पहाताची        एक तान          साहित्यात
तीच मोठी          नको काही        हौस होते         हरपते             चाराक्षरी
असे ठेव            इतरेक              नटण्याची         देहभान         लिहीण्यात

जोडीदार          शिरा सदा         साज असे      टाळ हवी          तुम्ही पण
हवा असा         आवडीचा         कोल्हापूरी      भजनाला         सदालीन
सुख देई          गोड लागे           शोभे सदा       गोड वाटे         वाचनात
सदा कसा        प्रसादाचा          गळा भारी        गायनाला         रात्रंदिन

विश्वासाने        खीर पुरी            अंगठीची       मीरेची ती         उपक्रम 
सदा चाला       खावयाची           शोभान्यारी     एकतारी         रोज चाले
असत्याला       मस्त  झोप         भेट देण्या       ऐकताच         ध्यानी तुझ्या 
आळा घाला     काढायची           सदा प्यारी       चित्त हारी      कधी आले

तडजोड         पेढे हवे            बाजु बंद         परब ची           मजा येते
संसाराला       भजनाला          दंडावर          ढोलकी ती        लिखाणात
बहरण्या        देवळात            शोभतसे         माना सारे         जशी तुम्हा
वसंताला        प्रसादाला          साडी वर       डोलवती          वाचनात

जीवनाचे        जिलबीच्या       भाळी कुंकू       शुभ कार्य        मनातला
हेची सार        संगतीला          शोभतसे          पाही  वाट         राग सोड
ध्यानी ठेवा     मठा हवा          तया विण        सनईने             तुझी छबी
हा विचार        पंगतीला          शोभा नसे       सुरवात             दिसे गोड
                           
                                                                 पेटीवर           हळु बोला
                                                                 घेता तान         ऐकतील
.                                                                 हरपते             नातवंडे
                                                                  सदा भान       हसतील

.....वैशाली वर्तक  23/8/2019  

Sent via iBall Slide

मन अष्टाक्षरी..मनोवृत्ती खंबीरमन मन माझे फुलपाखरु/ मन हळवे / हे मना \मन

 कला, यात्री महाराष्ट्र आयोजित
राज्य स्तरीय काव्य लेखन स्पर्धा

स्पर्धे साठी
१)विषय - मन

मन कधीच न असे दृश्य
तरी मन दावी तयाचे महत्त्व
जन म्हणती ते वसे हृदयात
  कर्मातूनी दिसे त्याचे अस्तित्व .

मन असे बुध्दी च्या कह्यात
तना करवी, काम होई क्षणात
 , येता विचार मन धावे सैरावैरा
नसे कोणी इतके, गतीशील जगात.

पाखरु असे मन सदा चंचल
फिरुन येती जरी बसता घरी
भिरभिरे फुला वरुनी त्या फूली
तसेच येई फिरुनी   क्षणात जगभरी.

मन ठेवावे सदा निर्मल
न जडावे तयास  मनो-विकार
काम क्रोध मोह माया लोभ पासूनी
दूर रहाण्या, करावा सद् विचार

मन ठेवावे  सदा काळ प्रसन्न
मिळते तयातच समाधान
सर्व  ईच्छा वसती मनातच
तेचि सर्व  सिध्दीचे   साधन.

वैशाली वर्तक.......4/9/2019 (अहमदाबाद )गुजरात

अष्टाक्षरी 

माझी  अष्टाक्षरी कविता

२)विषय - मन

मन असते अदृश्य

तरी दाखवी महत्त्व 

वसे मन  हृदयात

दिसे कर्मात अस्तित्व         1

मन बुध्दीच्या काबुत

गतीशील ते जगात

मन धावे सैरावैरा

तन  करवी क्षणात              2

मन    चंचल  पाखरु 

जरी राही सदा घरी        

भिरभिरे सर्व  स्थळी

घेते धाव  जगभरी          3

मन असावे निर्मल

नको मनाचे विकार

दूर राहो षडरीपू

सदा करु सद्विचार       4

मन राखावे प्रसन्न 

मिळे सुखाची  घागर

तेच सिध्दीचे साधन

मन   इच्छेंचे आगर          5

वैशाली वर्तक 

अहमदाबाद

अ भा म सा प समूह  2

विषय - खंबीर मन

 ३)    *मनोवृत्ती*

   योग्य   अगदी कथन

असता मन खंबीर

येता प्रसंग कठीण

मन होत नाही गंभीर

बालपणी  शिकवण 

देतात सदा मायबाप

रहा मनाने सशक्त

होत नाही डोक्यास ताप

रहा विचाराने सकारात्मक

दृढ विश्वास ठेवा प्रयत्नावर

निग्रही मन कधी न विचारी

पाणी तर फिरणार नाही कामावर

राखावी  मनोवृत्ती  धाडसी

उत्साही मनास मिळे प्रेरणा

येता प्रसंग कठीण तरीही

विचारास मन देई चालना

असे महत्व खंबीर मनाचे

 सांगे सदा   संतांचीवाणी

मन चंगा तो सब चंगा

गावी जीवनी गोड गाणी

वैशाली वर्तक 

अहमदाबाद

 

 सिध्द साहित्यिक  समूह

आयोजित उपक्रम क्र ४०९

चित्र आठोळी लेखन

४)विषय - मन झाले फुलपाखरू

मन झाले फुलपाखरु

भिरभिरे  क्षणाक्षणाला

अवखळ अल्लड सदैव

आवरु शकेना मनाला

अनुभवे जाता काळ

मन संतोषाने आनंदले

प्रसन्नता  लाभे जीवास

हर्षे मन विसावले

वैशाली वर्तक 

अहमदाबाद

५)विषय - मन सुंदर  हळवे

*मन सुंदर  हळवे**

नसे रुप रंग आकार

मातीच्या  गोळ्या सम

 नित्य काम करे फार

मात - तात करी माया

मिळे मनास  विसावा  

तयासंगे  रममाणहोता

सहवास नित्यची असावा

 जडण घडण संस्काराची

 माताची असे शिल्पकार 

 माया  ममता प्रेम भाव

अलवार होतात साकार

 देई माता शिकवण

   मनी असावा दया भाव 

 दूर सारूनी द्वेष राग

 दाखव प्रेमाचे गाव

वृक्ष  लता वेली सुंदर 

  पशु प्राणी    मुक असती

घेता काळजी प्रेमळ मने

निसर्ग  फूलतो   भवती

वैशाली वर्तक 

अहमदाबाद

मोहरली लेखणी साहित्य समूह

आयोजित.                 वर्ल्ड व्हिजन 14/10/25.          

६)विषय ..हे मना

 किती रे लिहावे तूजवर

 तरी पूरे न होणारं कवन

असशी तू  अती अवखळ

आधी करावे लागे स्थिर मन

दासांनी दिली शिकवण

श्लोक लिहूनी तुजवर

सांग आता कसे आवरु

हे मना समजेना क्षणभर

नुसता करीता विचार

नेशी,  तू  जनास भुतकाळात

क्षणात घरात तर क्षणात 

विचारांनी पोहचवी भविष्यात 

खरच, हे मना तू स्वच्छंदी

किती रंगविशी स्वप्नं मनी

पण तुझ्या अवखळतेने

आनंद विहरतो क्षणो क्षणी

हे मना तू जात्या निर्मळ

जणु असशी मातीचा गोळा

होता जडणघडण संस्काराची

जन उजविती जीवन  सोहळा.

वैशाली वर्तक

अहमदाबाद

सिद्ध साहित्यिक समूह 

७)आयोजित 

षडाक्षरी काव्य रचना 

विषय ... मन 

मन नसे दृश्य 

तरीही प्रभुत्व 

वसे हृदयात 

कर्मात अस्तित्व    1

बुध्दीच्या काबुत(कह्यात)

जगी वेगवान 

नसे कधी स्थीर 

 कामी  बलवान.      2

येताची विचार

लागते कामाला 

नडे काळ वेग 

कधीच तयाला .     3

शरीरे सदनी.

मन नसे घरी. 

फिरे सर्व स्थळी

धावे जगभरी.        4

हवे ते निर्मल

नकोत  विकार

 सोडावे  षड्रिपु 

करा सद्विचार.       5

कसे आवरावे

कधी शक्य नाही 

सदा विचारात

मन मग्न राही.   6

राखता प्रसन्ने. 

सुखाची घागर

सिध्दीचे साधन

इच्छेने आगर.        7

वैशाली वर्तक 

अहमदाबाद

कल्याण डोंबिवली महानगर 2

आयोजित  उपक्रम 

22/12/21

८)विषय - मन उडू उडू झालं

     आनंदी मन

किती साधे कारण ते

 ऊडु ऊडु झाल मन

ठरविलेली कामे झाली

आनंदाने उजळले क्षण

होते असे कधीतरी

मिळते  मना समाधान

होता खूष मन त्याक्षणी

वाटे देवाने दिले वरदान

 दिले कौटुंबिक  सुख देवाने

मार्गी लागली मुले जीवनी

कर्तृत्वाने नाव उजळले त्यांनी

समाधान लाभले  मनोमनी

दिले देवाने सुदृढ शरीर

अजून काय हवे मनाला

मन उडू उडू झालं

यश मिळाले मोद जीवाला

वैशाली वर्तक

अहमदाबाद