शनिवार, १९ डिसेंबर, २०२०

... लेख बळ हवे पंखात

अ.भा म सा प  स्वप्नगंध  समूह 
उपक्रम लेख लेखन

**बळ पंखात हवे*
       मानवास देवाने मेंदू बहाल करुन खूप  उपकार केले आहेत . त्या मेंदुला विचार  शक्ती चे बळ दिले आहे. त्या बळावर तो आज चंद्रावर  पोहचत आहे ..
तर सांगायचे हेच की .....मनात इच्छा शक्ती असेल तर मानव काही करु शकतो उगाचच का म्हटले आहे .?.जगात अशक्य असे काही नाही ..प्रयत्न  व जिद्द  , इच्छा शक्ती हवी.  हे सारे असले की पंखात बळ येतेच. 
       साधे पहा जनावर पिल्लास जन्म देतात. त्यांचे ते पिल्लास पुसतात त्यांच्या त्यांच्या बळाने.. ते पिल्लू पायावर उभे रहाते व चालत पुढे  जाते.  त्यांच्या मेंदूच्या आकलना प्रमाणे..
        मग आपण तर मानव.. आई वडील बालपणात त्यांच्या संस्कार  व संगोपनात कमी न पडू देता मनाची उभारी देण्याचे काम करतच असतात...पंखात बळ भरतच असतात. हे सारे थोर पुरुष त्यांनी जिद्दीने  महेनत करुन कोणी... शास्त्रज्ञ  तर कोणी उत्तम  खेळाडू .... तर  कोणी स्वातंत्र्य  सेनानी.. तर काही समाज सुधारक .....मग किती संकटे आली तरी पर्वा न करता अंगातील बळाचा उपयोग करुन मोठे झालेच ना. !
तर पंखातील बळाचा योग्य  उपयोग करून मानव आपले ध्येय साध्य करु शकतो.
त्या साठी आधी केलेची पाहिजे. अंगी बळ मनोवृत्तीने एकवटले पाहिजे. 
       थाॕमस एल्वा एडीसन जगात बल्बचा शोध लावणारा..  मनात ध्येयवृत्तीने झपाटलेला....  बळ त्याच्या अंगात ,पंखात भरलेले म्हणून पूर्तता  मिळवू शकला. 
शिवाजी राजे...  हिंदवी स्वराज्य  स्थापन करायचे ह्या ध्येयाने झपाटलेले..बळ अंगात साठवून  कामास लागता  यश पदरी आलेच. 
       तर प्रत्येकाने आपल्या शक्ती नुसार   ध्येय पूर्ती साठी  बळ हवे तसे पंखात भरले तर इच्छा पूर्ती होतेच

वैशाली वर्तक
अहमदाबाद 
गुजरात

पुस्तक

रोही पंचाक्षरी समूह आयोजित 
रोही पंचाक्षरी काव्य स्पर्धा

विषय - पुस्तक

करा वाचन
सदा पठण
ते अज्ञानाचे
करे हरण          1


ज्ञानाची खाण
अगाध छान
पुस्तकातील 
घ्यावे हो ज्ञान       2

वाचावे ग्रंथ
सांगती संत
मिळवा ज्ञान
मिळे सुपंथ         3

मनीची आस
हवा हो ध्यास
वाचनालय
त्यासाठी खास      4

नसे लहान
असे महान
पुस्तकं देते
जगी सन्मान      5

असे सोबती
करी गंमती
वाचनासाठी
नको संमती        6

मनोरंजन
बुध्दी व्यंजन
ज्ञान वर्धन
मानती जन           7

येताची घरी
पुस्तक  करी
आनंद वाटे
तो क्षणभरी    8

वैशाली वर्तक

अक्षरांच्या बाजारात

नक्षत्र वेल आयोजित  आजचा उपक्रम
विषय -- अक्षरांच्या बाजारात

अक्षरांच्या बाजारात
मारला फेर फटका सहज
किती  त-हा अक्षरांच्या
वाटले ,मला आहे यांची गरज

काही अक्षरे रोजचीच
निवडली मी आवडीने
पाहून त्यांना आली दुसरी
मनी म्हटले, घेऊ त्यांना सवडीने

असे करिता मनी साठली
गर्दी  अनेक अक्षरांनी
उचंबळलेल्या भावनांना
वाट करुन दिली शब्दांनी

एक -एक शब्दफुले गुंफता
झाली कवितेची तयारी
मन माझे आनंदून म्हणाले
 बरे झाले,आली अक्षर बाजारी


वैशाली वर्तक

गुरुवार, १७ डिसेंबर, २०२०

ओढ तुझी संपत नाही

ओढ  तुझी संपत नाही.

      वाफे च्या रुपात वा-याच्या सहाय्याने वर वर जाते. इतकी वर की तेथे माझे रुप बदलते.... नाव पण बदलते.   नावा बरोबर ओळख पण बदलते...मेघ,  जलद   ढग   वगैरे नावे ओळखली जाते.
 अती उंचावर जाते .वरील थंड वातावरणात माझ्या आकारात रंगात पण परिवर्तन होते. 
....पण मनी ओढ पुन्हा  तुझ्या  कडे येण्याची सदैव असतेच. 
आणि  जन कल्याण करणे हा ध्यास असतोच ना मनी!...तुझ्या पासून दूर दूर आली असते.  पण मनी ध्यास  तुझ्या  कडे येण्याचा ...तुझी अंतरीची ओढ कधीच संपत नाही. 
    सारे जग माझ्या वर विसंबून असते. उंचावर आल्यावर डोंगरावर जलदांची मस्ती चालते.... त्यात पुन्हा  पाण्याच्या रुपात येते. मला जशी सागरा तुलाभेटण्याची... कधी न संपणारी ओढ असतेच ना...... जशी चातक माझी  वाट पहात असतो ......धरती डोळे लावून बसली असते  बळीराजा पण माझी  वाट पहात असतो.  ओढ तीचअसते  ..  मला जशी सागराला भेटण्याची ,...सागर मिलनाची अंतरी असते. 
     डोंगर माथ्यावरुन अल्लड पणे धावत  धावत खाली येते .मला सरिता नावे जन ओळखू लागतात. लोकांना  जीवन देत ...बळीराजाला खूश झालेला पहाते... मनी आनंदते. त्याचे हिरवे डौलते शिवार पाहून माझे मन आनंदते. माझे पाणी अडवून 
बांध बांधून जन... जल आडवून त्यांना वीज बनविण्यात मदतीस येते. 
किती रस्त्यात संकटे आली तरी सागरास   येऊन भेटण्याची मनी ओढ सतत असते.
 ही जगरहाटी चालू आहे तोवर माझी ओढ अनंत काळ रहाणारच

वैशाली वर्तक.

बुधवार, १६ डिसेंबर, २०२०

जीवनाच्या वाटेवर ....जीवन वाट

अ भा म सा परिषद स्वप्न गंध समूह 
आयोजित उपक्रम
विषय -- जीवनाच्या वाटेवर
अष्टाक्षरी रचना


     *जीवन वाट*

नसे सदा हिरवळ
 कधी खडतर  घाट 
तर कधी ती सुखद
अशी जीवनाची वाट 

पेलावीत  ती आव्हाने 
टाका खंबीर पाऊल    
सुखरुप होता वाट 
लागे यशाची चाहुल

मस्त आनंदे जगता
कधी  तरी पहा मागे
अनुभव सांगे स्वतः
जोडा त्याचे नीट धागे

 नसे जीवनी सदाची
 सुख समान ती फुले
फुले पण काट्यातच
हसतच सदा डुले

जीवनाची वाटचाल
जरी असता बिकट
भाव सकारात्मकाचे
यश येते ते निकट

सुखा सुखी मिळते का
जीवनात ते सहज
प्रयत्नांच्या शिकस्तीची
हवी असते गरज

वैशाली वर्तक 16/12/20
अहमदाबाद

रविवार, १३ डिसेंबर, २०२०

सप्त सूर ( जीवनात गाणे)

अखिल भारतीय मराठी साहित्य  चळवळीचे मुख्य केंद्र 
मराठी साहित्य  मंडळ
काव्य लेखन स्पर्धा 
विषय -- सप्त सूर

     *जीवनात गाणे*

इंद्रधनुष्यी  रंग सात
स्वर सात  संगीतात
सप्त वसती आरोही
अन् तेच अवरोहात

जीवन जगा सप्तसुरांत
 घेत साथ संगीताची
म्हणजे उजळे जीवन
येई मजा जगण्याची
 
येता रवी राजे नभी
ऐका सुरेल भुपाळी
होते मनही प्रसन्न 
सूर ऐकता सकाळी 

संगीतात असे जादु
दूर  होई मनाचा थकवा
रहा निरोगी निकोप
सप्तसूरे रोग पळवा


वनस्पती सूरांनी बहरती
सप्त सूरांची महती जाणा
पडता सुमधूर स्वर कानी
जनांच्या डोलती माना

वैशाली वर्तक



वरचीच कविता नवाक्षरी

काव्य निनाद साहित्य मंच पुणे 
आयोजित उपक्रम नवाक्षरी
उपक्रम क्रमांक ५२५
विषय .. संगीत 

इंद्रधनुष्यी  रंग सात
स्वर ही सात  संगीतात
सप्त वसतात आरोही
अन् तेच अवरोहात

 जगु आयु सप्तसुरांत
 घेऊया साथ संगीताची
म्हणजे उजळे जीवन
येईल मजा जगण्याची
 
येता आदित्य राजे नभी
ऐकावी सुरेल भुपाळी
होतेची मनही प्रसन्न 
सूर ऐकताच सकाळी 

संगीतात असते जादु
सारितो   मनाचा थकवा
राखतो निरोगी निकोप
सप्तसूरे  रोग पळवा


रोपे सूरांनी बहरती
संगीताची महती जाणा 
येता मधूर स्वर कानी
जनांच्या डोलताती माना

वैशाली वर्तक
अहमदाबाद

शनिवार, १२ डिसेंबर, २०२०

10 शेल काव्य १०. /मुखवटा/फुलबाग/जल/लाडू/ चैत्र पालवी/लाडू/ पदर

       शेल रचनेचे नियम दाखवणारी शेल रचना 

................,........................,..................................

१.  शेल रचना


सहजच आला विचार मनीं
मनीं येताच घेतली लेखणी
केली की सुंदर शेल रचना
रचना वाटली मम देखणी

शेल प्रकार हा मनीं भावला
भावला लेखणीतूनी झरला.
केवळ शब्दांचा करिता खेळ
खेळ खेळता काव्यात रमला.

रचिल्या विविध शेल कविता
कविता शेलची लागता गोडी
मांडणी केली असता शब्दांची
शब्दांची गर्दी मनीं झाली थोडी

पाहता पाहात रचली शेल
शेल कवितेचा जमला मेळ
जीवास लागले एकच वेड
वेड मन म्हणे शब्दांचा खेळ

असती विविध त-हा काव्यात
काव्यात नसे बंधन वर्णांचे
अंत्य शब्द ओळीचा असे तोचि
तोचि असावा आद्य दुस-याचे

.....,,,,       वैशाली वर्तक

यारिया साहित्य  कला समूह 
२ विषय - मुखवटे
स्पर्धेसाठी
शीर्षक -- *नको मुखवटा* 
वर्ण -- 9

सध्या खरे चेहरे कमी 
कमी दिसतात जगात
मुखावटा घालून फिरे 
फिरे बिनधास्त जोमात 

नाटकात ते आवश्यक   
आवश्यक खोटे चेहरे 
संपताच नाटक येती
येती खरे खरे मोहरे

चाले नाटकी खोटेपणा
खोटेपणा  दिसे जगती
 येता  उघडकीस  खरे
खरे राही सदा सोबती

खरे जगावे , सदा टाळा  
टाळा खोटेपणाचा आव
नक्की  मिळेल तुम्हा सदा
सदा राहील जगी नाव

असे आहे  या  तर जगी
 जगी  अभाव तो ख-याचा
आपल्याला  कदापी नको
नको खोटेपणा खोट्याचा

वैशाली वर्तक

३ **फूलबाग

शीर्षक  -- माझी  बाग

माझ्या  बागेत फुलली फुले   
फुले पहा आहेत अनेक        
रूपे सुंदर  , मोहक नावे    
  नावे त्यांची ऐका एक एक

दारी फुलली  पहा बोगन
 बोगन देई  छाया जनास
पुढे येता  सदा बहरला
बहरला झेंडू   स्वागतास

मोहक  सुगंधित मोगरा
 मोगरा हसे पाना-पानात
सुगंध  तयाचा पसरवे
पसरवे  गंध  क्षणार्धात       

बहु रंगात किती फुलला
 फुलला  गुलाब  तो सुरेख 
सदा साठी राखिला पूजेला
 पूजेला मनी आखुनी रेख

 जाई जुई कशी लवुनिया 
 लवुनिया  उभी डौलदार
  दरवळे मंद  गंध पहा
  पहा दावी  रुप  शानदार

 ही पहा  कशी  डौलात उभी
उभी डौलदार  रातराणी
होता सांज उमलूनी रात्री 
रात्री  म्हणे मज  नीज राणी

वैशाली वर्तक
शेलरचना
४ जल हेच जीवन  शेल रचना
   जाणा  महत्त्व जलाचे
पंच तत्वातील एक
एक जल तत्व असे 
पाच तत्वाची गरज 
 गरज मानवा भासे

निवारा वस्त्र   न् अन्न
अन्न ही जशी गरज
जला शिवाय  जीवन
जीवन नसे सहज

विसंबूनी जलावरी  
जलावरी सारी सृष्टी 
कसे पिकवेल बळी
बळी जीवाने तो कष्टी

 निसर्गिक जरी पाणी
पाणी आहे अनमोल
जिरवू मातीत राखू
राखू निसर्गाचा  तोल

निसर्गाचा होता  कोप 
कोप दिसे अतीलोभे
प्रगतीच्या नावे  होतो
होतो तो अती क्षोभ

वैशाली वर्तक



अ भा म सा प स्वप्नगंध  समूह
चित्र  आधारित शेल काव्य रचना
वर्ण 9
 ५ खोपा सुगरणीचा

पाहूनी चित्र  मी रमले
रमले खोप्यातच मन
किती पक्षी हा कलावंत 
कलावंत तो सुगरण

सुरक्षित पिल्लू राखण्या
राखण्या ठेवी मऊ वस्त्र
कसा विणला पहा खोपा
खोपा सुबक विना शस्त्र 

ईवलेसे पिल्लू डोकावी
डोकावी पहाण्यास आई
आई दरडावूनी सांगे
सांगे आतच  रहा बाई

रुप एकच आईचे ते
ते पक्षी  प्राणी  मानवात
रक्षण करण्याची वृत्ती 
वृत्ती  दिसे ती अभिजात

वैशाली वर्तक 
अहमदाबाद

शेल रचना
६ विषय -- लाडू
चला चला गणपती आले
आले तर लागू तयारीला
आधी बनवुया  रवा लाडू
लाडू  आवडे गणपतीला

लाडू किती प्रकारचे पहा
पहा उद्या  करु बेसनाचे
येता गणपती  दिन  सदा
सदा वाटती ते आनंदाचे

दहा दिवस  ते उत्साहाचे
उत्साहाचे सर्वा भेटायाचे
पण नकोच काळजी घेऊ
घेऊ  दक्षता ती  फिरण्याचे
वैशाली वर्तक 


७     विषय - चैत्र  पालवी

 संपे पानगळ वृक्षांची 
 वृक्षांची पाने पाही वाट        
 चैत्र  पल्लवी अंगोपंगी 
अंगोपंगी दिसेल थाट    


संपली पानगळ आता
आता निसर्ग बहरेल
लेवूनिया कोवळी  पर्णे
 पर्णे  सृष्टीला खुलवेल


थंड वा-याची  ती झुळूक
  झुळूक   शहारेल अंग
फुले  फुलतील  मोहक     
  मोहक रंगी होऊ दंग

मोहरेल बहावा पळस
 पळस दिसे वनोवनी
 वसंताचे  नव  चैतन्य
  चैतन्य  पहा मनोमनी


चैत्र महिना चैतन्याचा
चैतन्याचा नव वर्षाचा
मनी उभारी देत असे
असे चैत्र  मास हर्षाचा


वैशाली वर्तक 
अहमदाबाद




शेल काव्य रचना
८ विषय -- झोका
वर्ण 10

माझ्या  अंगणात झुले झोका
झोका झुले माझा  सदा छान
नसे थांबत तो दिनभर
दिनभर  विसरे मी  भान

रोज गाई गाणी तयावरी
तयावरी मिळे जो आनंद
किती रमले मी बालपणी
बालपणी मिळाला स्वानंद

मन हेलकावे वर खाली
खाली झुला  येता ,मन हसे
पुन्हा पुन्हा  झुलण्याची मौज
मौज त्या काळाची, आता नसे

झोका देतो मना विरंगुळा
विरंगुळा थकल्या तनाला
जीवन असे चढउतार
चढउतार दावी मनाला

वैशाली वर्तक 18/12/2019
९.      पदर

शब्द साधा असे पदर
पदर आईच्या मायेचा
पदराने मिळे मनाला
विश्वास तो सदा  प्रेमाचा

पदरात दडली ऊब
ऊब मायेची बालकाला
मिळणार ना कोठे अशी
अशी माया त्या चिमण्याला

पदराने मिळे मनाला
मनाला सदा ची उभारी
 आशीषचा तो हात शिरी
  शिरी घेण्यास उंच भरारी
वैशाली वर्तक



फुलोरा कलेचे माहेरघर ५
एक पाऊल परिपूर्ण ते कडे
शेल रचना काव्य
विषय..महाराष्ट्र देशा कणखर देशा 
वर्ण १२
        
  १०  माझा महाराष्ट्र

महाराष्ट्र देशा कणखर देशा
 देशा तूची मजला ,जीव की प्राण
 सर्व जगतात, नसेची दुसरा
 दुसरा देश, तयाहून महान


 देश नटल्याय कुशी सह्याद्रीच्या
 सह्याद्रीच्या  कणखर कपारीत
 राज्य हिंदवी स्थापिले शिवबांनी
शिवबांनी याच पावन भूमीत 

  संत वीर खेळाडू व कलावंत 
  कलावंत साहित्यिक यांची खाण
  महाराष्ट्र देशा कणखर देशा
  देशा काय किती वर्णू तुझी शान


 इंद्रायणी कावेरी कृष्णा  सरिता
सरिता भिमा चंद्रभागा गोदावरी
 भाव भक्ति रसाची सदैव वाहे
वाहे याच महाराष्ट्र भुमीवरी

 करी वारकरी  येथे पंढरीला
 पंढरीला विठू नामाचा गजर 
विसरूनी देहभान भक्त सारे 
सारे माऊलीच्या दर्शना हजर



 वैशाली वर्तक
अहमदाबाद


अलिप्तता व दुर्लक्षता

अलिप्तता आणि दुर्लक्षता. तसे पहाता दोन्ही   प्रवृत्ती.वेगवेगळ्या आहेत.  .मनुष्याच्या स्वभावाची जडण घडण ही  तो लहानाचा मोठा   होतो.          ...