सोमवार, २७ नोव्हेंबर, २०२३

भारतीय संस्कृती ... परंपरा



विषय - भारतीय संस्कृती

     *संस्कृती महान*

 भारतीय संस्कृती  आपुली
आहे   अति पुरातन
रुढी अन्  परंपरेची सदैव
  करतोय  आपण जतन

सारे मानव आहेत बांधव
माणुसकीची देत शिकवण
मानवता हाची  धर्म हीच
  उदात्त भावना करते साठवण 

 साजरे करिते सणवार उत्सव 
 दाविते तयातून रूढी परंपरा
उत्सवातून दिसे समाजप्रेम
 समतेची ध्वजा हाती धरा

 
 किती वर्णावी संस्कृती ची गाथा
येथेच जन्मले  संत, वीर महान
अन् अंतराळात जाणारे शास्त्रज्ञ 
काय सांगावी संस्कृतीची शान

अशी महान संस्कृती  भारतीय
असावा मनी सदा अभिमान
साहित्य , कला, क्रिडा ,संगीतात
एक एक चमकते तारे महान






आभा म सा प समूह2 
आयोजित 
विषय - परंपरा


  जुनी संस्कृती भारतीय
  चालवित आली परंपरा
पिढ्यान् पिढ्यांनी  घेत
पुढे चालतोय वारसा

जुने रिती रिवाजात
सामाजिक   करुन बदल
नव्या रितींचे अनुसरण
केले हे घडले नवल

सण वार पारंपारिक 
होतात देशभर साजरे
संस्कार  संस्कृती  चे जतन
दिसते सर्वत्र  हासरे

लाभलाय आपल्याला
भक्ती रस साहित्याचा 
 संत वाणीचा वारसा
तोची आमुल्य ठेवा परंपरेचा

वैशाली वर्तक 
अहमदाबाद

रविवार, ५ नोव्हेंबर, २०२३

मी अजून हरलो नाही

स्वराज्य लेखणी मंच
आयोजित स्पर्धा
स्पर्धेसाठी
विषय.  मी अजून  हरलो नाही 


जीवन तरआहेच
तीन अंकांचा खेळ .
कसे जगावे त्यात आनंदाने
 जमवावा लागे मेळ

 संघर्षा शिवाय नसे जीवन
अन् तेव्हाच होते प्रगती 
महेनत करण्याची जिद्द मनी
जाणतो साधनेची महती

घेतो शिकवण निसर्गाची
कसा हसतोय तोही संघर्ष
करीतो सदैव यत्न
साधण्या जीवनी उत्कर्ष

मिळो यश अपयश
हार कधी नाही मानत
अपयश पायरी यशाची
हेच विचार मनी ठसवत

शिकवण साध्या कोळ्याची
कितीदा पडुन न हरतो
तसा मीही न करीता कसूर
आत्मविश्वासाने यत्न करतो

वैशाली वर्तक
अहमदाबाद

मंगळवार, ३१ ऑक्टोबर, २०२३

शाळेतील फळा

कल्याण डोंबिवली महानगर 2
आयोजित उपक्रम
विषय... शाळेतील फळा


अक्षरे तयावर उमटतातच
कोरा काळा कुट्ट फळा
बोलतो कसा  धडाधडा
दावी आगळीच कळा

असो विषय कुठलाही
ज्ञान देतो मनोभावे
पहिले लिहिलेलं पुसता
मागचे न तया  ठावे

कधी विज्ञान तर गणित
 घडे तासा तासात बदल
 फिरता  हात गुरुंचा
 




वैशाली वर्तक
अहमदाबाद

शुक्रवार, २७ ऑक्टोबर, २०२३

कुणी सांगाल का

 

कुणी सांगाल का?


विज्ञानाच्या प्रगतीने

 प्रश्न उकेल होतात सहज

गुगल महाराज असता हजर

कुणी सांगाल का ? ची नुरे गरज


प्रश्न असो  कुठल्याही विषयाचा

मिळते क्षणात उत्तर खचित

ज्ञान भरलेय जगभराचे

बटण दाबताच प्रश्नोत्तरे मिळे सदोदित


जरी होऊनी सारे ज्ञानी  , तज्ञ

काही प्रश्न मनाला पडे

जयांची उत्तरं न सापडे

जैसे, ऋतू चक्र कसे न सांगता घडे?


साधा प्रश्न पक्ष्याजवळी, कुठले घड्याळ

पण उठणे नित्याने सदा काळ

तयांच्या किलबिलाटाने

होते , आपली सुखद सकाळ.


नवजात  शिशुला पहा

कोण शिकवे स्तनपान

कसे न सांगता तेही 

सुरू करी छान दुग्धपान


असे काही नैसर्गिक प्रश्न

 मोराचे नाचणे, कोकिळ कुजन

कुणी सांगाल का उत्तर?

 जी देई  मानवास सहज शिकवण.




वैशाली वर्तक

अहमदाबाद ३०\९\२३


मंगळवार, २४ ऑक्टोबर, २०२३

उत्सव नवरात्रीचा आणि जागर स्त्री शक्तीचा \ देवी शारदा

नमस्कार
स्वप्नगंध समूह आणि प्रणू चाराक्षरी समूह विद्यमाने आयोजित "उत्सव नवरात्रीचा आवणि जागर स्त्री शक्तीचा" या आगळ्यावेगळ्या कार्यक्रमात मी - सौ वैशाली अविनाश वर्तक -आपले सहर्ष स्वागत करत आहे. नवरात्रीच्या या विशेष कार्यक्रमात मला आमंत्रित केल्याबद्दल समूह प्रशासिका सौ.प्रणाली म्हात्रे आणि समूह संचालिका सौ.अनिता गुजर यांचे मी मनःपूर्वक आभार मानते.

आज घटस्थापनेचा आठवा दिवस आज देवीच्या  महागौरी या रूपाचे  पूजन .  आजचा रंग मोरपिशी . देवीच्या ह्या रूपाच्या पूजनाबरोबर मी आपल्या घराघरातील स्त्री शक्तीचा जागर करण्यासाठी आजची आठवी  स्त्री शक्ती म्हणजेच  ... *आजी* हिला माझी आठवी माळ अर्पण करून माझी रचना सादर करते
अर्थात माझी कविता माझ्या  आजीवर

कविता

स्त्री असे   दैवी शक्ती
पहा तिला विविध रुपात
जसे ममतेने भरले रुप आईचे
मिळे प्रेम  आजीच्या सहवासात

अशीच होती आजी माझी
जरी नव्हती ती साक्षर
केले तिने मला  या जगी व्यवहारी
देऊन उत्तम  संस्कार  मजवर

घेतली रोज म्हणूनी शुभंकरोति
रामरक्षा मनाच्या श्लोकांचे पठण
केले तिने जगी मजला सजाण
करुन घेतले नित्य  नाम स्मरण

दिली शिकवण उत्तम  गुणांची
नको राहू मोह मायात पळभर
सांगून रामायणाच्या गोष्टी 
घडविले जगण्यास आत्म निर्भर

ख-या अर्थाचे  अनुभवी बोल
नसता घड्याळ सांगे ,थांबवा खेळ
नसुनी शिकलेली सावरलेली
उन्हे पाहून सांगेअचूक शाळेचीवेळ

 आजी म्हणजे  असते जणू
दुधावराची मऊ मऊ साय
तिच्या स्पर्शात  भरली माया
तिच्या बद्दल कितीही बोलता उणेच हाय

बोला .... अंबे मातकी जय




काव्य निनाद साहित्य मंच पुणे 
आयोजित 
साहित्यिक नवरात्री उत्सव 
काव्य प्रकार नवाक्षरी
विषय. देवी सरस्वती 

 स्तवन शारदेचे

माते देवी श्री सरस्वती
तुजला करिते नमन
तूची विद्येची ती दायिनी
तुला आलेची मी शरण

शुभ्र कुंद शोभती माळा
श्वेत वस्त्रात परिधान
शांत सोज्वळची ते रुप
देई मनास समाधान

श्वेत कमळाचे आसन
हातात वीणा झंकारते
वसो चित्तात रुप तुझे
सदैव मनास लोभते

ब्रह्मा विष्णू व महेश ही
तुज करिताती नमन
मंद मतीला हरण्यास
करुया तुझेच पूजन

ज्योतिर्मय तुझीच मूर्ती
किती गाऊया गुण गाथा
 ठेवीतसे  आम्ही विनयाने
तव चरणी  सदा माथा

तव मूर्ती सदैव साजरी
पाहूनिया प्रसन्न  मन
शांत भाव ते मूखावरी
 पावती आनंद दर्शने

तुची असे ज्ञान दायिनी
वदती तुज भगवती
दूर करण्या जड मती
दे सदा जीवनी सुमती

तव गुण गाथा वदती
नित्य नेमे ज्ञान मंदीरी
मिळवती तव आशीष 
असती तत्पर अंतरी

तव कृपेचा हातशिरी
राहो  आम्हावर सर्वदा
नच भासे मग उणीव 
जीवनात कदापि कदा

वैशाली वर्तक 
अहमदाबाद



बुधवार, ४ ऑक्टोबर, २०२३

क्षितीजाचा उंबरठा


 क्षितिजाचा उंबरठा


सहजच पूर्तता


अपेक्षांच्या क्षितीजाने पळविले आयुष्यभर

 क्षितीज पूर्तीची आस सदा मनी

पोहचता क्षितीजाच्या उंबरी

 मोदाने भारावले त्याच क्षणी


अथांग निलांबर ,  एका बाजूला      

दुजीकडे पसरलेली अवनी

मनोहर सुंदर रूप तियेचे

पाहूनिया  आनंदले  मनोमनी


 स्थितप्रज्ञ  भासती, ऊतुंग पहाड. 

शुभ्र दुग्ध जलांचे तयात  झरे. 

लहान मोठी तुडुंब जलाशये

अवर्णनीय रुप  वसुधेचे , हेच खरे


पृथ्वीच्या गोल आकाराने

भासे भेटली अवनी नभास 

क्षितीज  असे वदती जन तयास

 पण असतो ह्या रेषेचा अभास


होता अस्त - उदय रवीचा

रंग  सुंदर क्षितिजावर उमटती

तसेच चढ उतार येती जीवनी

 घेत भरारी चालावे जगती


तडजोड काही अपेक्षांची

 काहीची सहजच पूर्तता

मनी बाळगता समाधान

राखावी कुटुंबी कार्य दक्षता.


सांकेतिक कोड नं 101















गुरुवार, २८ सप्टेंबर, २०२३

चित्र काव्य सावली सोबती




सावलीची सोबत

स्वच्छ निर्मल जलात
उभा राहिला  निश्चल विहंग
नजर  सर्वत्र फिरवित
 जलाशय पाहण्यात दंग

बाजुला दिसली  सावली
होती त्याचीच, तया  संगतीला
तसेच मागे जलात प्रतिबिंब
ते. S ही होतेच सोबतीला

जरा करिता हालचाल
बदले  छायेची आकृती
पण प्रतिबिंबित छबी दावी
हुबेहूब .स्व-रुपाची प्रतिकृती

जलातील स्वरुपाला निहाळता
विहंग करी विचार  मनात
जलातील बिंब आहे निरागस
 जैसे  दिसते  दर्पणात 

पण  ,उडून येथून जाता
सावली असेल सोबतीला जीवनी
राहिलं तिच सदैव जवळी
अगदी जीवनाच्या अंतिम क्षणी

वैशाली वर्तक
अहमदाबाद 
२६\९\२३

मृदगंध

विश्व लेखकांचे साहित्य मंच आयोजित  अष्टाक्षरी काव्यलेखन  विषय    मृदगंध किती  वसुने साहिल्या तप्त  उन्हाच्या झळा   काया तिची भेगाळली  भासे ज...