मंगळवार, ५ मार्च, २०१९

प्रेम विरह काव्य

उपक्रम
 ओळ-विरहाचे दाट धुके
       **असह्य विरह**

पहा झाल्या धुंद दिशा
पानोपानी प्रीत झुरे
हृदयात शोधुनिया
 सदा मम ऊर भरे

सांगु शके ना कुणाला
गुज माझे हे मनीचे
कसा साहु विरह हा
भाव जाण अंतरीचे

रात वाटे सदा वैरीण
मनी आठवे ती भेट
कशी विसरु मी रात
स्मरणात असे थेट


तव संगे पाहिलीत
 घेउनी हात हातात
रंगविली होती स्वप्ने
सांगितली एकांतात


आठवात त्या भिजले
झाली अंधुकशी वाट
अश्रूं नयनी वाहता
धुके विरहाचे दाट

वैशाली वर्तक

प्रेम- विरह -काव्य -
कविता स्पर्धा स्पर्धा क्रमांक 31  ( शब्द अंतरीचे ग्रूप)
स्पर्धेसाठी कविता प्रेम विरह काव्य ( ९वर्णीय)

कशी मी साहू हा विरह
कैसे कंठू दिन एकेक
जरी असता राजसुख
उदास हा दिन प्रत्येक

नयनी दिसे तव मूर्ती
पहावे, तर कळे भास
वाटे तू आलास समीप
ध्यानी मनी तुझाच ध्यास

अनिल, शशी करवी - ही
कितीदा धाडिला सांगावा
धरिलास का रे अबोला
कर ना , तू दूर रुसवा

वैरीण भासे मज रात्र
जग हे निद्रेच्या खुशीत
रहाते मी तळमळत
तव आठवांच्या कुशीत

राहूनी सेवेत रामाच्या
कृतार्थ पणाने जगला
माझ्या मनीचा मुक भाव
कधी न तुला उमगला

असुनी मी राज मंदिरी
सोशिली दशोत्तरी चार
अंधारातील ज्योती सम
विरह सोशिला अपार. .

..... वैशाली वर्तक





शुक्रवार, १ मार्च, २०१९

मायबोली / मराठी भाषा अष्टाक्षरी/ पंचाक्षरी/मराठी देश माझा/लेख लोप पावत चालली मातृभाषा

माय बोली मराठी  ( बारा वर्ण)

मराठी असे, आमुची मायबोली
 पाईक तिचेच, राहू सदा काळी
 असे ती गोड , अमृताहून - ही
 विसरु नयेत, ऋण कदा काळी.

 कसे ?किती? वर्णू , तिचे गुण गान
 सर्व भाषेत तिची , वेगळी शान
 संपन्न ,समृध्द अन् अलंकारिक
 तिच्या गौरवाने, उंचाविते मान.

 भुपाळी गाऊनी, उठवे सकाळी
 भक्तीरसाची गाई ,उदंड गाणी
वीररसात स्फूरली , पोवाड्यांनी
अभंग -ओवी , जणू गंगेचे पाणी.

नवरस संपन्न ही मायबोली
 वृत्त , छंद ,समासाने नटणारी
 ज्ञानदेव तुकाची अमृत वाणी
 संस्कार ,कला, संस्कृती जपणारी

 सोनियाचा दिन आज उगवला
 करू साजरा गौरवाने जियेचा
 लिहूनी ,बोलूनी , वाचवू भाषेला
 ठेवू मान सर्व ,जगती तियेचा. .

.....वैशाली वर्तक








[2/27, 16:31] Vaishali Vartak: रोही पंचाक्षरी

विषय-माय मराठी

रसाळ वाणी
भक्तीची गाणी
माय मराठी
दाखवी पाणी

मराठी भाषा
अमुची आशा
शिखरी ठेवू
ही आभिलाषा

असे जगती
तिची महती
बोला मराठी
जन वदती

भाषा अनेक
मराठी एक
माय मराठी
सदाची नेक

भाषेला मान
समृद्ध छान
मायबोलीची
वेगळी शान

शब्द सागर
भक्ति आगर
मायभाषेचा
करु जागर

भाषा मधाळ
किती रसाळ
अलंकारिक
बोली मवाळ

जपे संस्कृती
करते कृती
माय मराठी
नाना प्रकृती

भाग्ये बोलतो
धन्य मानतो
माझी मराठी
सदा ऐकतो

वैशाली वर्तक

             माय बोली मराठी
                  भाषा समृद्ध  मराठी 

                अष्टाक्षरी
            मायबोली  ही मराठी 
           करु  तिची नित्य सेवा 
           गोड पहा किती बोली
            जपियला संस्कृती ठेवा

         आहे संपन्न समृद्ध 
          तिची वेगळीच शान
           वाटे  तियेचा गौरव
            किती करु गुण गान

           ऐका भुपाळी सकाळी
            गाते भक्तीरस  गाणी
             स्फुरे शौर्याचे पोवाडे
             अभंगात  गंगापाणी

              नवरसे भरलेली
             वृत्त छंदे नटणारी
            ज्ञानदेव तुक्यातून
             संस्कृतीला जपणारी

         लिहा बोला तिज  वाचा
        सोनियाचा दिन आज
          जगी ठेवू तिचा मान  
           व्हावा साजरा  तो रोज
   










वैशाली वर्तक 
           मराठी भाषा   व संवर्धन  विकास
                         मराठी सौंदर्य 
       बोली मराठी  ही माझी 
        माझ्या मुखात वसते
       सदाकाळ ओठावरी 
       जणु साखर  पेरते
            मायबोली मराठीची
             किती  सांगु  मी  महती
              सर्व  भाषेमधे तिची
               आहे जगतात ख्याती
       द- या खो-यातूनी दिसे 
       शौर्य गीत  गाजवीत
        बाणा मराठीचा पहा
        साहित्यात मिरवीत
                 वीर रस पोवाड्यात
                  ओवी आभंगाची  गाणी
                   भक्तीरस परीपूर्ण
                   जणू गंगेचेच  पाणी
            करु साजरा प्रेमाने
             दिन सोनियाचा आज
             करु लिखाण जोमात
            साहित्यास देवू साज

 मराठी  भाषा सहा अलंकार 
************************-***

अतिशयोक्ती
किती भाषेचा पगडा राज्यात
सहजतेने येते बोली जनात
पशु पक्षी वन्य प्राणी पण
बोलती मराठी बोली वनात

अनुप्रास 
*********
मायबोली मराठी माझी माय
 माझ्या मनात तिचाच  मान
मानीते मी  तिचे  सदा ऋण 
  माझ्या मायबोलीचा  मला  आभिमान
श्लेषालंकार
************
वाचूनी  लिहूनी  बोलूनी करा जतन
नका उधळू  नुसती  शाब्दिक सुमने
नको नुसते  मुखाने भाषेचे  गुणगान
 करा मराठीची सेवा  सु - मनाने
उत्प्रेक्षा
*********
शौर्य रसाचे  ते पोवाडे
ओवी  आभंगाची  गोड गाणी
शुध्द  निर्मळ  पवित्र  भक्तिची ती
जणू वाहे  गंगेचेच पाणी
रूपक
******
नका शोधु कोणती बोली मधूर
जी असे  भाषा  मराठी वाणी
आमृत पाझरे सदा तिच्यातूनी
झुळूझुळू  वाहणारे  गंगेचेच पाणी

उपमा
******

  राष्ट्र भाषेचा मनी आहेच मान
तरी माय मराठी सदाची गोड
न थके जिंव्हा करीता  कौतुक 
जशी हापुस आंब्याची  फोड











         
मराठी वाचवा


मराठी असे, आमुची मायबोली
 पाईक तिचेच, राहू सदा काळी
 असे ती गोड , अमृताहून - ही
 विसरु नयेत, ऋण कदा काळी.

 कसे ?किती? वर्णू , तिचे गुण गान
 सर्व भाषेत तिची , वेगळी शान
 संपन्न ,समृध्द अन् अलंकारिक
 तिच्या गौरवाने, उंचाविते मान


  एकच दिन करूनी साजरा
 करू नका गौरव मराठीचा
  नित्य लिहूनी ,बोलूनी , वाचवा
 ठेवा मान सर्व ,जगी मायबोलीचा.


   भाषा मराठी  घरी दारी बोला 
   मायभाषेची सेवा होईल थोडी
नाटक सिनेमे पहावी  आवर्जून 
   साहित्याची  वाढवा गोडी


   तिचे ऋण फेडणे कर्तव्य जाणा
   मनी ठेवा मायबोलीचा अभिमान
  जिच्या वाणीने झालो महान
 माय भाषेला द्यावा  योग्य तोची मान


वैशाली वर्तक 
अहमदाबाद

शेतकरी साहित्य मंच
आयोजित उपक्रम क्रमांक १११
विषय.. देशमराठी माझा

देश मराठी माझा 
आहे मला अभिमान
बोलतात मराठी भाषा
मराठीची वेगळीच शान

गौरवू मराठी भाषेला
करू तिचे संवर्धन, जतन
बोलून , वाचून लिहून अन 
हेच आहे कर्तव्य पालन

भाषेने दिली आपणास
स्वतः ची ओळख प्रतिष्ठा
देणे लागतो तिचे सदैव
जतन करण्यात बाळगा निष्ठा

नको एकच दिनीचे स्मरण
सदा मनी ठेवूया तिचा मान
आवर्जून बोलू मराठीतच
तरच वाचेल जगी तिची शान


वैशाली वर्तक
 अहमदाबाद

लेख
लोप पावत चालली मातृभाषा


आहे खरी भिती प्रत्येकाच्या मनात. पण भिती बाळगून काय होणार?. ज्या भाषेत आपण वाढलो- मोठे झालो. जिने आपणास ज्ञानी केले .ती आई समान मातृभाषा 
तिला जपणं  -संवर्धन करणे हे आपले आद्य कर्तव्य मानले पाहिजे. आपल्या आईचा आपल्याला विसर पडतो का? नाही ना? तसेच ज्या भाषेने आपणास आपली ओळख दिली. मोठे केले तिच्या बद्दल अशी उदासिनता का?. 
      आंतरराष्ट्रीय भाषा म्हणून तिला शिका. राष्ट़ भाषेचा अभिमान ठेवा. पण या सर्व 
भाषा शिकलात तेंव्हा पाया आपल्या मराठी मातृभाषेचाच होता हे कसे विसरून चालेल. याचा विचार करा. 
       मराठी भाषेचे गुणगान करण्यास शब्द तोकडे पडतील. आहेच ती अमृताहून 
गोड.  साहित्यात्याने वाङमयाने ती उच्च पराकोटीची आहेच. 
      काय १५० वर्षे ब्रिटिशांनी राज्य केले तर आपण ते गेले तरी मातेला आईला
गोड प्रेमळ शब्द आई सोडून मम्मी म्हणून हाक मारत आहेत. अगदी ओ का ठो
इंग्रजी येत नाही ., पण *आई व बाबा* सोडून *मम्मी डॅडी* बोलवित  आहोत. अगदी
झोपड पट्टीत पण. अलिशान घराची तर गोष्टच सोडा. त्यांना तर मराठी सोडून
इतर भाषेत बोलणे भूषण वाटतंय. पाच मिनीटे ...अहो पण मिनिटं फार झाली!
१० वाक्यं  फक्त केवळ मराठी भाषेत बोला म्हटले तर शक्य होत नाही. 
 अशी परिस्थिती मातृभाषेची आहे. व नाही येत याची मनी खंत पण वाटत नाही.
उलट फूशारकी मानतात. त्यात मोठेपणा समजतात. 
    अशी स्थिती सर्व मातृभाषेची आहे. पण तिला वाढविण्यासाठी तिचे जतन करणे
प्रत्येक मराठी माणसाचे कर्तव्य आहे तिचे ऋण फेडण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न
केला पाहिजे. मातृभाषा लोप पावत आहे ह्याचा विचार केला पाहिजे व योग्य ती पावले
उचलली पाहिजेत. वरीष्ठांनी आवर्जून नातवंडांकडून त्यांच्याशी मातृभाषेतून बोलून,
वाचून दाखवून, नाटक गाणी अभंगातून भाषा कशी वाचलं यांची काळजी घेतली पाहिजे. तरुण पिढीने पण त्यांना हातभार लावला पाहिजे. त्यांचे बालपण आठवून
मातृभाषेची मनी जाण. जिच्या ओघात वाढलो यांचे स्मरण केले पाहिजे. तर 
मातृभाषा टिकेल.
मातृभाषा मराठी अजरामर राहो. जो पर्यंत सूर्य तारे आहेत तोवर मातृभाषा राहो

वैशाली वर्तक
अहमदाबाद



अष्टाक्षरी
            मायबोली  ही मराठी 
           करु  तिची नित्य सेवा 
           गोड पहा किती बोली
            जपियला संस्कृती ठेवा

         आहे संपन्न समृद्ध 
          तिची वेगळीच शान
           वाटे  तियेचा गौरव
            किती करु गुण गान

           ऐका भुपाळी सकाळी
            गाते भक्तीरस  गाणी
             स्फुरे शौर्याचे पोवाडे
             अभंगात  गंगापाणी

              नवरसे भरलेली
             वृत्त छंदे नटणारी
            ज्ञानदेव तुक्यातून
             संस्कृतीला जपणारी

         लिहा बोला तिज  वाचा
        सोनियाचा दिन आज
          जगी ठेवू तिचा मान  
           व्हावा साजरा  तो रोज

...............................................................................................................................,..................
मोहरली लेखणी साहित्य समूह
आयोजित
*स्पर्धेसाठी*
*काव्य बत्तीशी*
विषय.   माझी माय मराठी
      मायबोली मराठी 
.
    मायबोली   मराठी .       
    करु  तियेची नित्य सेवा . 
    गोडी आहे वाणीत 
   जपते संस्कृतीचा ठेवा. 


     संपन्न  समृद्धीत
     तियेची वेगळीच शान
     वाटे  तिचा गौरव
     किती वर्णावे गुणगान 


      सकाळीची भुपाळी 
      तशीच भक्तीरस  गाणी.  
     शौर्य -रस पोवाडे 
     अभंग जणु गंगापाणी

      नवरसे भरलेली
      वृत्त छंदात नटणारी
      ज्ञानदेव तुकाचे
      साहित्य सदा जपणारी


      लिहू बोलू वाचुया
      सोनियाचा दिन आज
      जगी ठेवू तिचा मान  
      चढवून आगळा ताज
  
      वैशाली वर्तक
       अहमदाबाद


@लळा माय मराठीचा "@

लोकनायक प्रकाशन , सोलापूर व साप्ताहिक साहित्य भरारी यांच्या संयुक्त विद्यमाने 
आयोजित 
प्रथम काव्य स्पर्धा 2026
स्पर्धा क्रमांक 1
काव्यप्रकार अष्टाक्षरी
स्पर्धा विषय ...लळा माय मराठीचा 
 स्पर्धा दिनांक. 27/2/26
      शीर्षक..भाषा समृद्ध  मराठी 
         
      मायबोली  ही मराठी 
      करु  तिची नित्य सेवा 
      *लळा माय मराठीचा*
      जपिला संस्कृती ठेवा

    आहे संपन्न समृद्ध 
   तिची वेगळीच शान
   अभिजात तिज मान
   किती करु गुण गान

   ऐका भुपाळी सकाळी
   गाते भक्तीरस  गाणी
   स्फुरे शौर्याचे पोवाडे
  अभंगात  गंगापाणी

 नवरसे भरलेली
 वृत्त ,छंदे, नटणारी
 ज्ञानदेव तुक्यातून
 संस्कृतीला जपणारी

लिहा ,बोला, तिज  वाचा
लळा माय मराठीचा
जगी ठेवू तिचा मान  
दिन आहे सोनियाचा.

वैशाली अविनाश वर्तक 
अहमदाबाद (गुजरात)
8141427430


रविवार, २४ फेब्रुवारी, २०१९

धागा धागा अखंड विणूया

धागा धागा अखंड विणूया              24/2/2019

तळे जमते, थेंब थेंब पाण्याने
वस्त्रासाठी जोडावे , धागे धाग्याने

विणण्यास वस्त्र , येती धागे कामी
जरा न करता , जोडण्यात खामी

विणकर दावी , त्याची कुशलता
धागा -धाग्याने, विणता सहजता

तंतू तंतूने , विणतो कोळी जाळी
अती प्रयत्ने , तया मिळते टाळी

अवनीचे हे , अक्षांश रेखांशाचे
वाटे रेखांकन , विणले रेषांचे

काही मऊ ,रेशमी धागे प्रेमाचे
मजबूत न् , शिस्तीचे मातृत्वाचे

वस्त्र विणले ,कबीराचे रामाने
भक्तासाठी देव ही ,धावे प्रेमाने

धागे विणावे , प्रेमाचे जीवनात
जेणे मानव , जुडसी जगतात

धागा धागा प्रेमाचा विणू अखंड
सा-या विश्वात शांती नांदो उदंड

वैशाली वर्तक.

मंगळवार, १२ फेब्रुवारी, २०१९

राहून गेले

आयुष्य म्हणजे जीवनाचा प्रवास . जसे आपण मोठे होत जातो तसे मेंदू च्या विकासाने आपले मन इथे तिथे धावू लागते. ब-याच कल्पना आपण करीत असतो. मनांत स्वन्प रंगवित असतो. अगदी बालपणा पासून आपल्या काही ईच्छा आकांक्षा मनात तयार होत असतात . आपण त्या बालपणीच्या गोष्टी, आई वडील वा मोठ्यांकडून पूर्ण करुन घेत असतो. तेव्हा एखादी इच्छा होणे ती पूर्णत्वाला आणणे अशी क्रिया चालूच असते. जसे बालपणी पोलीस पाहून ,त्याचा दरारा , त्या वेळच्या वयास आकर्षक वाटून , मी पण शूर शिपाई होईन .वा आईने, आजीने शूर लढवैय्यांच्या सांगितलेल्या गोष्टी तून त्या वेळी बाल मनात तशा ईच्छा तयार होतात. . रेलगाडीच्या आकर्षणाने रेल्वे गाडी चालविन वगैरे वगैरे .या सा-या बाल मनातील बाल कल्पना . पण मोठे झाल्यावर क्रिकेट मॕच पाहून आपण पण sports मधे निपूणता मिळवावी. एखादा गेम शिकावा व नाव कमवावे. वा एखादी कला शिकून त्यात नाव मिळवावे . संगीत - गाणे शिकून , अगदी लता, आशा ,ऊषा नाही पण चार लोकांत , "वा छान गाते हं ,"असे उद्गार निघतील इतपत गाणे शिकावे . तर गाणे शिकणे अशी गोष्ट इच्छा मनात येते. आपल्या वेळी सध्या सारखे मुलांना विविध classes ला घालण्याचे वेड नव्हते , पण लहान /मोठे class मधे आई वडील पाठवायचे. तर प्रत्येकाच्या मनात कांही ना काही गोष्ट असतेच .तसे च मोठे झाले की एखादा छोटा व्यवसाय करावा तसेच विदेश प्रवास करावा. अरे हो! ..आता तर प्रवास ही गोष्ट पण सहज शक्य होत आहे .त्यामुळे , एखादी गोष्ट राहून .........गेली असे कमीच दिसते. कारण सध्या वरिष्ठ नागरिक सधन म्हणा वा आर्थिक दृष्टीने स्वतंत्र आहे वा परावलंबी नाहीत. मला पण बहुतांशी गोष्टी मिळाल्या तशी मी समाधानी वृत्तीचीच आहे हं. हो ! खरच सांंगते .आजीची बालपणाची शिकवणच तशी. तर ,त्यामुळे म्हणा वा इच्छाच कमी आहेत म्हणा. आणि आता वाढत्या वयाला आकांक्षा पण कमी होतात. तरी आजकालच्या युगाकडे पहाता "वेहीकल चालविणे" राहून गेले. असे म्हणायला हरकत नाही, त्याच काय आहे .पहिली गोष्ट ,अगदी बालमंदीरा पासून ते शाळे पर्यत सर्वच ठिकाणे घराच्या दोन मीनीट अंतरावर .त्यामुळे सायकलची पण गरज भासायची नाही. कारण सायकल पहिले वाहन शिकण्याचे. पुढे काॕलेजमधे गेले तर बस स्थानक घराच्या 2/4 मिनीटाच्या अंतरावर . तिथे पण वेहीकलची गरज भासली नाही .पोहणे मात्र शिकले,.. ....अगदी निपुणता मिळविली .थेट नॕशनल लेव्हल पर्यंत पोहचले .व अजुन ही या वयात पण वरिष्ठ नागरिक मधे सुवर्ण पदक नॕशनल लेव्हलला मिळवत आहे. पण तो swimming pool तेव्हा घरापासून सहज खेळत जाऊ येऊ शकेल अशा अंतरावर . पुढे , बँकेत सर्वीस लागली. ती पण इतकी जवळ की आई ने फोडणी घातली तर घमघमाट बँकेत पोहचायचा. ...इतकी जवळ. तेव्हा सांगायचे हे की, घराच्या आजुबाजुलाच माझा सतत वावर राहिला .त्या मुळे वेहीकल शिकणे जरुरी भासले नाही .त ssसे नाही म्हणायला भावाकडून सायकल शिकण्याचा प्रयत्न केला .पण दोन्ही गुडघे घासले गेले त्यावर मलम पट्टीत करणे व swimming ला न जाणे. घरी रहाणे हे शक्य नव्हते. कारण swimming competition सतत असत. त्या साठी पोहणे रोजचे करावे लागे. शेवटी सायकल शिकणे लांबले. ते इतके लांबले की , .....राहूनच गेले. त्यामुळे सायकल नाही म्हणजे balancing करणे जे दुचाकी वेहीकल ला जमलेच पाहिजे. ते आलेच नाही. कारण एकदा का व्यवस्थित balancing आले तर मग two wheeler वाहन चालविण्यास पटकन जमते .पण तेही नाही . तरी देखील मुलीने मोठे पणी टू व्हिलर शिकविली .रात्री घराजवळच्या ओपन मैदानात नेऊन शिकविण्याचा प्रयत्न केला .व मी शिकले पण . नाही म्हणायला 3/4दा जवळच्या दुकानात वस्तू आणावयास गेले .पण समोरून वहान येताच जीव घाबरायचा . भिती वाटायची. त्यामुळे भर रहदारीत स्कूटी चालविणे शक्यच झाले नाही. त्यामुळे टू व्हीलर चालविली नाही. तसेच मिस्टरांनी फियाट घेतली तर शिकविण्याचा प्रयत्न केला. चांगले 7/8 दिवस जात होतो. जातांना हे दहा वेळा clutch break एक्सलेटर चे सांगून ही चूक व्हायचीच. तसेच करत ५/६ दिवस गेले मी गाडी चालवायला. एकदा तर भर रहदारीत सर्व रहदारी माझ्या मुळे आडली . लोक horn देत होती.. मला काहीच सुचेना .मी गाडी कशी सुरु करु समजेना. लाजून खाली उतरले व मिस्टरांना म्हटले तुम्ही च पहा मला जमतच नाही. त्यावर त्यांची बोलणी तर खाल्ली च.... पण तोवर लोक ओरडत होती, ते वेगळच ... ती बोलत होती, " ओ ताई काय येत नाही आणि निघाल्या गाडी चालवायला. आम्हाला उशीर होतोय .या बायकांना काय ? उचलतात वेहीकल निघाल्या . उगाचच खोटा हव्यास .ओ ! ताई किती खोळंबा करताय " मी गांगरून गेले. त्यानंतर दुस-या दिवशी नीट गाडी चालवित घरा पर्यंत आले. ..university च्या मैदानावर मी आठचा आकडा चालविला . ब्रीजवरुन पण न घाबरत गाडी चालविली .व आता घरा जवळ आले. .. तर मेन गेट मधे आत शिरणार तर गेटशी पुरूष मंडळी गप्पा मारत उभी होती. त्यातून ओळखीचे पहात आहेत हे पाहून अजून बावरले . आधीच confidence नाही , घाबरत वळवून गाडी आत तर घेतली ... पण बाजूला उभ्या असलेल्या गाडीस ठोकून दिले. बरे कोणा लोकांना ठोकर दिली नाही पण बाजूला उभी असलेल्या गाडीचा व माझ्या गाडीच्या अंतराचा माझा अंदाज चुकला . व त्या गाडीला टक्कर दिली .... झाले....त्याच्या व आमच्या गाडीला खर्चाची भर झाली . तरी .मग गाडी दुरुस्त होऊन येऊ दे .मग चालवू .पण, मग .... ते ..मगच... राहिले .पुन्हा काही गाडी चालविण्याची हिंमत केली नाही. त्या मुळे गाडी शिकण्याची ईच्छा तेथेच राहिली. त्यामुळे गाडी वा टूव्हीलर चालविलेच नाही असे नाही .पण सध्याच्या बायका कशा बिनधास्त वाहन चालवितात. मुलांना सोडायला वा भिशीला कशा ऐटीत गाड्या घेऊन जातात, अथवा कधी नवरा म्हणतो बायकोला ,"आज तूच गाडी चालव .मी बसतो आरामात ."असे सुख मी त्यांना कधी च दिले नाही. अथवा आमची " ही गाडी घेउन आली होती मला सोडायला. "असे यांनी माझ्यासाठी काढलेले शब्द ऐकायला मला कधीच मिळाले नाहीत . उलट एवढी swimmer पण वेहीकल कसे चालवण्यास नाही शिकली हे मात्र वारंवार ऐकण्यास मिळाले. पण खर सांगू मला त्यात जराही वावगे वाटले नाही. कदाचित भिती वा आवड कमी दोन्ही कारणे असावीत . तरी पण काही ही म्हणा, वाहन स्वतंत्र बिनधास्त चालविणे.... राहूनच गेले. हे मात्र खर . .बर आहे माझ्या मुलांना आताच्या मुलांप्रमाणे आई गाडी चालविते वा आईने गाडी चालवावी असे तेव्हा फार कौतुक नव्हते. हल्ली, आपल्या नातवंडाना आईने गाडी चालविणे आवडीचे ,कौतुकाचे वाटते. काळा काळातील फरक दुसरे काय! आता माझे तरी या जन्मी तरी शक्य नाही.. "वेहीकल चालविणे" ही गोष्ट राहिलीच वैशाली वर्तक ( अहमदाबाद )

गुरुवार, ७ फेब्रुवारी, २०१९

मी तिरंगा बोलतोय/ गीत तिरंगा


                मी तिरंगा बोलतोय                        28/1/2019
यावर्षी आमच्या सोसायटीच्या ध्वज वंदनासाठी मला प्रमुख पाहुणे म्हणून बोलविले होते. सोसायटी ची सेक्रेटरी नात्याने मी राष्ट्रध्वज नीट स्वच्छ आहे का नाही ? व्यवस्थित इस्त्री आहे की नाही ? या सर्व गोष्टींची जातीने तपासणी केली.तसेच त्याची दोरी नीट आहेना वगैरे गोष्टी ची काळजी पूर्वक पहाणी करून खात्री करून घेतली. तसेच ध्वज वंदनाची जागा स्वच्छ आहे ना , याची पण खबरदारी घेउन मगच रात्री झोपण्यास गेले. आज दिवसा , चार रस्त्यावर बरीच लहान मुले पैसे कमविण्यासाठी तिरंगे विकत होती . बरेच जण त्यांना मदत, या हेतूने पण तिरंगा विकत घेत होते. दिवस भरात ध्वजाची केलेली तयारी व रस्त्यावर ध्वज विकणारी बालके माझ्या डोळ्यासमोर आलीत व त्याच विचार तंद्रीत मी झोपी गेले . म्हणतात ना मनीं वसे ते स्वन्पनी दिसे . मला नीट घडी केलेला, ध्वज स्वन्पनात आला. व सांगू लागला . व माझ्याशी बोलू लागला .," वा छान हं .! माझी छान काळजी घेतलीस. आता सकाळी राष्ट्र प्रेम जागृती ने सकाळी वेळेत ध्वज वंदन तुम्ही सारे कराल. प्रेमाने तयात फूले ,फूलांच्या पाकळ्या ठेवून मला मानाने वर चढवाल व मला हवेत फडकवाल .एक साथ सलामी द्याल व नंतर शिस्तबद्ध राष्ट्र गीत म्हणून एका सुरात "जयहिंद " चा जयघोष करून मला वंदन, सलामी द्याल .खर सांगू मला पण नभात फडकतांना खूप अभिमान , आनंद वाटतो. संध्याकाळी सूर्यास्ताला मला मानाने राष्ट्र प्रेमाने उतरवितात छान वाटते. पण या सा-या बरोबर मला काही विचार आले ते सांगतो. रस्त्यावर विकले जाणारे झेंडे 2/3 दिवसांनी रस्त्याच्या कडेला , इव्हन घरात मुलांकडून कच-यात पडलेले दिसतात .तसे होऊ देवू नका. एक तर plastic चे वा कागदाचे ध्वज बनवू नका. त्यास पायदळी येणार नाही याची काळजी घ्या. मी पायदळी येणे यात आपल्या देशाचा अपमान आहे. तसेच ध्वज वंदनाचे काही नियम आहेत. त्याचे पालन करा. केव्हा ,कुठे -कुठे रोजच फडकवायचा याचे ही नियम आहेत ते जाणून घ्या. तसेच ध्वजात जे तीन रंग आहेत ते प्रत्येक रंग काय दर्शवितात .ते सर्वांना माहित च आहे . वरचा रंग केसरी / भगवा .हा रंग त्यागाचा. पण खंत वाटते सध्या त्याग राहिला बाजुला .जो तो आपल्या पोळीवर तूप कसे पडेल यातच मशगूल आहे. जरा विचार करा. कुठे गेले ते शहीद लोक .? ज्यांच्यात देशासाठी त्यागाची भावना होती. ज्यांनी प्राणांचे बलिदान करुन स्वातंत्र्य प्राप्ती साठी स्वतःच्या घरादाराची रांगोळी करून प्राण अर्पीले ..प्राण वेचले. आज त्या त्यागाची भावना दिसत च नाही. नुसते आपला स्वार्थ पहात आहेत. ज्यांनी बलिदान केले त्या व्यक्तींना आठवा. त्यांचा त्याग मनीं स्मरा. देशासाठी माझ्या तील केसरी रंगाचे स्मरण करा व तो काय सांगतो दर्शवितो याचा विचार करा. दुसरा रंग पांढरा / सफेद . शांतीचा. जो शांतिचे प्रतिक दाखवितो. पण सध्या तर जो तो उठतो दंगे , जातिवरून दंगे. आपण सारे पाढरा रंग शांतीचे प्रतिक विसरलाच आहात .सरकार विरूद्ध दंगे करुन, जाळपोळ करणे .सरकारी मालमत्तेचे नुकसान म्हणजे आपलेच नुकसान हे न समजता दंगे आतंकवाद वाढतच आहेत. तिसारा रंग हिरवा ..हिरवा रंग समृद्धी चा. भारत देश कृषीप्रधान देश आहे. त्याची समृध्दी जतन करणे आपले कर्तव्य आहे. भारतात ६ऋतु दिसतात पण निसर्ग पण कधी कधी कोपतो. सध्या निसर्गाचा कोप वाढत चालला आहे. कारण विज्ञानाच्या प्रगतीमुळे मानव निसर्गाच्या विरूद्ध जात आहे. जंगले उद्ध्वस्त करून वनश्रीचा नाश करुन, सिमेंट ची जंगले तयार करीत आहे .झाडे मातीतून पाणी शोषून पानांच्या द्वारे बाष्प रुपाने ढगात रुपांतर करतात. जे ढग पाऊस पाडण्यास मदत रुप होतात .पण झाडे कापल्याने ही क्रिया मंदावत आहे. पर्यावरणाचे संतुलन बिधडत आहे. व कमी पावसाने पाण्याची कमतरता भासतेय व हिरवी डौलणारी शेते नीट पीक देत नाही व तेव्हा या "हिरव्या" समृद्धी च्या रंगाची जाण सर्वांनी ठेवली पाहिजे. पाण्याचा पण दुरुपयोग टाळला पाहिजे. पर्यावरण ची खंत बाळगली पाहिजे. माझ्या वर मधोमध अशोकचक्र आहे.त्यास २४ दाते आहेत. ते चक्र दर्शवते अविरत काम करा . पण सध्यातर जरा महागाई वाढली वा सवलत हवी असेल तर व सरकारने मान्य केली नाही. की, लगेच "संप" पुकारला जात आहे ."बंद"ची घोषणा ,ऐलान देऊन प्रोडकशन मधे व्यत्यय आणणे, सहजतेने अनुसरले जाते . देशाच्या उत्पादनाची जवाबदारी लक्षातच घेत नाहीत तेव्हा नुसते १५ आॕगस्ट व २६ जानेवारीला मला उत्सहाने लहरविण्यात फडकविण्यात आनंद न मानता .माझ्या या सर्व तीन रंगाचा विचार करा. या ध्वजाची मान, शान ठेवणे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे. नुसत्या प्रतिज्ञांचे वाचन न करता त्या आंमलात पण आणा. " तेवढ्यात गजर झाला .मी लगबगीने उठले .जागी झाले .मला कळलेच नाही .स्वन्पातून जागे झाले. खरच स्वप्नात तिरंगा केवढे सांगून गेला. मी पण त्याच्या बोलण्याने भारावून गेले.! ..........वैशाली वर्तक ( अहमदाबाद)



सावली प्रकाशन समूह 

गीत तिरंगा

विषय -- तिरंगा



...तिरंगा


पहा   फडकतो तिरंगा नील गगनी 

 वाटे अभिमान तो मजला क्षणो क्षणी 

        

  तीन रंगात पहा ,भाव दावितो शुध्द

  हिरवा दावी देश ,आहे सदा समृध्द

  भगव्यात त्यागाची, भावना सांगे मनी

 वाटे अभिमान तो, मजला  क्षणोक्षणी      1


पाहून तिरंग्यास ,उर  येतो भरुनी

क्रांती वीर लढले, तया कवटाळूनी

हुत्म्यास पांघरता  , दुःख दाटते मनी

वाटेअभिमान तो, मजला  क्षणोक्षणी           2


शान तिरंग्याची ती , मोद देई मनाला

श्वेत रंग संदेश  , शांतीचा जगाला

कार्यरत रहाण्या, सांगे  तो चक्रातूनी

वाटे अभिमान तो , मजला क्षणो क्षणी           3


सदा राखूया मान, आपुल्या तिरंग्याचा 

नाही होऊ देणार अवमान कधी त्याचा

राहिल फडकत ,अखंडित गगनी

वाटे अभिमान तो, मजला क्षणोक्षणी             4


वैशाली वर्तक






मंगळवार, ५ फेब्रुवारी, २०१९

शेतकरी राजा

काव्यांजली   स्पर्धेसाठी
- शेतकरी राजा                                         5/2/2019

   बळीराजा माझा
पडता  मृगाचे  पाणी
   बीजांकुर पाहूनी
       आनंदितो.

  अन्नदाता म्हणोनि
नमन  करितो  तुजला
     पोषितो मजला
        तवकृपे

         मातीचा मित्र
  रमतो  काळ्या  मातीत
       पिकवण्या शेत
           जनासाठी.

          शेतकरी राजा
  तुजला  पोशिंद्याचा  मान
        देशाची   शान
          राखतोसी

         करुनी काबाडकष्ट
    काळ्या  मातीला   सजवितो
           मोती पिकवितो
                 शिवारी

         सदा कर्जदार
   आणितो बीज बियाण
         लागते  ग्रहण
            सुगीदिनी

         वैशाली वर्तक
        
          
   

रविवार, ३ फेब्रुवारी, २०१९

मन तुझ्यात गुंतले

विषय- मन तुझ्यात गुंतले            2/2/2019

सहज झाली नजरा नजर
अन् भरली  थेट मनात
सावरली  तिने  लाडिक बट   
भावली तिची अदा क्षणात

लागले   जीवास वेड     
सतत तिजला   "पाहणे"
होता  जरा नजरे आड
शोधिले  भेटण्या बहाणे 

योगायोगे आली सामोरी
भेट घडली अवचित
निरुत्तर उभी ठाकली
न उमजे बोलणे कदाचित

साधिला मुक संवाद
नजर  कटाक्षांनी क्षणिक     
 कळले  न ,  माझेच मला
कधी?कसा? झालो भावनिक

होता देवाण - घेवाण
शब्दांची अमुच्यात चार
ठरले भेटण्याचे ठिकाण
मन झाले आगतिक फार

सहज घडलेली भेट                         
अजुनी ही स्मरते  मनीं   
 "मन तुझ्यात गुंतले   "                         
कळले मज त्याच क्षणी .


          वैशाली वर्तक (अहमदाबाद )
तिच कविता थोडे बदल करुन
यारिया साहित्य  समुह

**भेट तुझी माझी**


सहज झाली नजरा नजर
अन् भरली  थेट मनात
सावरली    लाडिक बट 
भावली तुझी अदा क्षणात

लागले   जीवास वेड   
सतत तुजला   "पाहणे"
होता  जरा नजरे आड
शोधिले  भेटण्या बहाणे

योगायोगे आलीस सामोरी
भेट घडली अवचित
निरुत्तर  तू उभी ठाकली
न उमजे बोलणे कदाचित

साधिला मुक संवाद
नजर  कटाक्षांनी क्षणिक   
 कळले  न ,  माझेच मला
कधी?कसे? झालो भावनिक

होता देवाण - घेवाण
शब्दांची अपुल्यात चार
ठरले भेटण्याचे ठिकाण
मन झाले आगतिक फार

भेट तुझी अन् माझी                 
अजुनी ही स्मरते  मनीं 
मन  आपुले  गुंतले                         
कळले दोघां त्याच क्षणी .

          वैशाली वर्तक (अहमदाबाद )


अलिप्तता व दुर्लक्षता

अलिप्तता आणि दुर्लक्षता. तसे पहाता दोन्ही   प्रवृत्ती.वेगवेगळ्या आहेत.  .मनुष्याच्या स्वभावाची जडण घडण ही  तो लहानाचा मोठा   होतो.          ...